मुख्य सामग्री पर जाईं
New Batch Started from 1 September 2026, Apply Now
Artificial Insemination Training Institute logo

Artificial Insemination Training Institute

Managed ByScope Training & Consulting Pvt. Ltd.

पशुपीडिया

भारतीय जानवर के नस्ल

भारत के देसी पशुधन के व्यावहारिक जानकारी — नस्ल के पहचान, मूल इलाका, दूध आ ऊन के उत्पादन, आ किसान के मिले वाला असली फायदा।

68
नस्ल
5
जानवर के किसिम
100%
देसी नस्ल

जानवर के हिसाब से देखीं

पंजीकृत भारतीय नस्ल देखे खातिर जानवर चुनीं।

16 नस्ल

गाय के नस्ल

देसी गोवंश

भारत में 50 से जादे पंजीकृत देसी गाय के नस्ल बाड़ी सन। देसी गाय गरमी सह लेले, बेमारी से लड़ेले आ कम खरचा के चारा पर भी दूध देले — इहे गाँव के डेयरी आ खेती के रीढ़ ह।

गाय देखीं
14 नस्ल

भँइस के नस्ल

भँइस / महिष

भारत के कुल दूध के लगभग आधा हिस्सा भँइस से आवेला। भँइस के दूध में चिकनाई आ ठोस तत्व गाय के दूध से बहुते जादे होला, एहसे घी, खोया, पनीर आ दही खातिर ई पहिला पसंद ह।

भँइस देखीं
14 नस्ल

बकरी के नस्ल

बकरी — गरीब के गाय

30 से जादे पंजीकृत नस्ल के साथे बकरी भारत के सबसे सुलभ पशुधन ह। कम पूँजी, जल्दी मुनाफ़ा आ जुड़वाँ बच्चा — भूमिहीन आ छोट किसान परिवार खातिर कमाई के सबसे तेज रस्ता।

बकरी देखीं
14 नस्ल

भेड़ के नस्ल

भेड़

भारत में 40 से जादे पंजीकृत भेड़ के नस्ल बाड़ी सन — हिमालय के महीन ऊन वाली नस्ल से लेके दक्खिन के मैदान के बाल वाली भेड़ ले। भेड़ अइसन सूखल जमीन से भी ऊन, मांस, खाद आ खाल देले जहाँ खेती ना हो सके।

भेड़ देखीं
10 नस्ल

सूअर के नस्ल

सूकर

सूअर पालन कवनो भी पशुधन के धंधा से सबसे तेज कमाई देला: जादे बच्चा, तेज बढ़वार आ कम चारा में जादे बढ़त। देसी नस्ल पूरब आ पूर्वोत्तर राज्यन में कम खरचा के घरेलू पालन खातिर पूरा तरे ठीक बा।

सूअर देखीं

Why breed knowledge matters

Choosing the right breed for your climate, fodder and market decides whether a livestock enterprise earns or loses. Indigenous breeds resist disease, tolerate heat and produce on low-cost feed. Artificial insemination with proven bulls of the right breed is the fastest way to raise the yield of an existing herd — which is exactly what we train our students to do.

Reference data compiled from the Department of Animal Husbandry & Dairying (Pashupedia) and the ICAR–NBAGR registered breed list. Yield figures are typical ranges and vary with feeding and management.

Need course guidance?

Our team is ready to help you choose the right training program.

Call WhatsApp